Plastificeren is een handige manier om papier te beschermen tegen vocht, scheuren en vuil. Of het nu gaat om een schoolwerkstuk, een receptenkaart of een belangrijke poster: door een document te lamineren blijft het veel langer in goede staat. Veel mensen doen het thuis, maar ook op scholen en kantoren is een lamineermachine een vertrouwd apparaat. In dit stuk lees je alles wat je wilt weten over het lamineren van documenten, van de techniek zelf tot handige tips voor thuis.
Hoe het lamineren van documenten werkt
Bij het plastificeren schuif je een document in een speciale lamineerfolie. Die folie bestaat uit twee lagen plastic die aan één kant al aan elkaar vastzitten. Je legt het document erin en schuift het geheel door een lamineermachine. In het apparaat zitten verwarmde rollen die de folie smelten en stevig om het papier heen drukken. Na het doorrollen heb je een stijf, afgedicht geheel waarbij het papier volledig omsloten is door plastic. Het resultaat is direct zichtbaar: het papier voelt steviger aan en het oppervlak is glad en afwasbaar.
Welke soorten folie en machines zijn er
Lamineerfolie is verkrijgbaar in verschillende formaten, van klein visitekaartjesformaat tot A3 of groter. De dikte van de folie wordt uitgedrukt in micron. Hoe hoger het aantal micron, hoe steviger het eindresultaat. Voor gewone documenten thuis is folie van 80 tot 125 micron prima. Voor iets dat extra stevig moet zijn, zoals een naamplaatje of een kaart die veel gebruikt wordt, kies je een dikkere folie. De lamineermachines zelf verschillen ook van elkaar. Goedkopere modellen, zoals die te vinden zijn bij winkels als Action of MediaMarkt, werken goed voor thuisgebruik. Professionele apparaten zijn sneller en geschikt voor grotere hoeveelheden.
Wat je wel en niet kunt lamineren
Niet alles is geschikt om te lamineren. Foto’s op gewoon printpapier lamineer je eenvoudig, maar thermisch geprinte bonnetjes worden bij warmte soms zwart. Dat komt omdat het papier reageert op hitte. Voor dit soort documenten kun je beter kiezen voor koude lamineerfolie, waarbij geen warmte nodig is en de folie zich zelfklevend om het document heen drukt. Ook dikke of gevouwen documenten gaan soms niet goed door een machine. Probeer dit te vermijden, want de rollen kunnen beschadigen. Officiële documenten zoals paspoorten of rijbewijzen lamineer je trouwens beter niet: de chip of het materiaal kan beschadigen en het document kan ongeldig worden.
Praktische tips voor een goed resultaat
Een paar simpele dingen maken het verschil tussen een mooi en een minder mooi resultaat. Laat de machine eerst goed opwarmen voordat je ermee aan de slag gaat. Dat duurt bij de meeste apparaten drie tot vijf minuten. Zorg dat het document recht en strak in de folie ligt voordat je het invoert. Schuif het aan de gesloten kant van de folie in de machine, anders kunnen de losse randen opengaan. Na het lamineren is het handig om het resultaat nog even plat neer te leggen terwijl het afkoelt, zodat het niet gaat krullen. Wil je het plastic bijknippen? Laat dan een randje van minimaal twee tot drie millimeter folie rondom het document zitten. Anders kan er vocht binnenkomen en laat de folie het op den duur los.
Veelgestelde vragen
Kan ik een gelamineerd document later nog ongedaan maken?
Een gelamineerd document ongedaan maken is moeilijk. Zodra de folie goed is vastgesmolten, kun je die er niet meer netjes afhalen zonder het papier te beschadigen. In sommige gevallen lukt het met een mes of schaar om de folie voorzichtig open te snijden, maar het originele document zal er dan anders uitzien. Het is beter om altijd een kopie te lamineren en het origineel apart te bewaren.
Welke dikte folie is geschikt voor thuisgebruik?
Voor thuisgebruik is folie van 80 tot 125 micron het meest praktisch. Folie van 80 micron is dunner en goedkoper, maar het eindresultaat is minder stijf. Bij 125 micron krijg je een stevig document dat goed bestand is tegen dagelijks gebruik. Dikkere folie, zoals 250 micron, is meer geschikt voor professionele toepassingen zoals menukaarten of badges.
Waarom trekt mijn gelamineerd document krom?
Een gelamineerd document kan krom trekken als de folie aan één kant dikker is dan aan de andere, of als het document niet goed gecentreerd lag in de folie. Ook snel afkoelen op een ongelijke ondergrond speelt een rol. Leg het document direct na het lamineren plat op een harde, vlakke ondergrond en leg er eventueel iets zwaars bovenop totdat het volledig is afgekoeld.
Hoe lang gaat een gelamineerd document mee?
Een goed gelamineerd document kan tientallen jaren meegaan, zolang je het niet blootstelt aan extreme hitte of direct zonlicht. Hitte kan de folie zacht maken en loslaten. Bewaar gelamineerde documenten op een koele, droge plek voor het beste resultaat.
