Gamen, sporten, scrollen op social media of gewoon rondhangen met vrienden: jongeren vullen hun vrije tijd op veel verschillende manieren in. Wat doen jongeren in hun vrije tijd precies? Dat loopt sterk uiteen, maar een paar activiteiten komen steeds terug. Van actief buiten bewegen tot urenlang achter een scherm zitten, de mix is groot en persoonlijk.
Schermen en social media staan bovenaan
Een groot deel van de jongeren brengt veel vrije tijd door met hun telefoon, tablet of spelcomputer. Gamen op een PlayStation of Xbox is populair, net als video’s kijken en scrollen door sociale media. Bellen en appen met vrienden hoort daar ook bij. Ouders herkennen dit beeld vaak: de telefoon lijkt soms onlosmakelijk verbonden met hun kind.
Schermtijd is niet per se slecht. Jongeren onderhouden via sociale media contacten, leren nieuwe dingen en ontspannen. De balans is wel belangrijk. Te veel schermtijd ten koste van slapen, bewegen of sociale contacten in het echte leven kan nadelige gevolgen hebben voor het welbevinden.
Sporten en buiten zijn
Naast schermen is sport een veelvoorkomende vrijetijdsbesteding. Voetbal, zwemmen, basketbal en fietsen zijn populair. Veel jongeren zijn aangesloten bij een sportvereniging en trainen meerdere keren per week. Dat geeft niet alleen structuur, maar helpt ook bij de fysieke gezondheid én voor de ontwikkeling van de hersenen.
Buiten rondhangen met vrienden, wandelen of shoppen zijn ook gewone bezigheden. Jongeren die liever geen prestatiedruk voelen, kiezen soms voor rustigere activiteiten zoals wandelen of yoga in plaats van een competitieve sport. Dat past beter bij wie wil ontspannen zonder de druk van winnen of presteren.
Vrienden en sociale contacten
Vrienden zijn een centrale plek in het leven van jongeren. Afspreken, samen iets doen, of gewoon in elkaars buurt zijn: dat hoort bij deze levensfase. Sociaal contact in de vrije tijd speelt een grote rol in hoe jongeren zich ontwikkelen. Ze leren samenwerken, omgaan met conflicten en ontdekken wie ze zijn buiten school en thuis.
Dat contact verloopt tegenwoordig ook veel digitaal. Jongeren bellen, videobellen en chatten tussendoor. Maar fysiek samenzijn blijft waardevol en heeft een andere, diepere betekenis voor vriendschappen.
Creatief bezig zijn en andere hobby’s
Een deel van de jongeren vindt zijn of haar uitlaatklep in creatieve bezigheden. Denk aan tekenen, muziek maken, schrijven, koken of knutselen. Lezen is ook een hobby die sommige jongeren bewust kiezen als ze willen ontspannen zonder prikkels van een scherm.
Vrijwilligerswerk en bijbaantjes komen ook voor, zeker bij oudere tieners. Daarmee verdienen ze niet alleen wat bij, maar doen ze ook werkervaring op en bouwen ze aan hun zelfvertrouwen.
Vrije tijd en de ontwikkeling van jongeren
Hoe jongeren hun vrije tijd invullen, heeft invloed op hoe ze zich ontwikkelen. Bewegen heeft aantoonbare voordelen voor de fysieke gezondheid en voor de hersenen. Sociale activiteiten helpen bij het ontwikkelen van sociale vaardigheden. En ontspanning, écht niks doen, is ook waardevol. Jongeren hebben tijd nodig om bij te komen van school en andere verplichtingen.
Het Nederlands Jeugdinstituut benadrukt dat de keuze voor een hobby afhangt van wat een jongere nodig heeft. Wil iemand ontspanning en geen druk? Dan past yoga, lezen of wandelen beter dan een competitieve teamsport. Wil iemand juist prikkels, sociale contacten en uitdaging? Dan biedt een sportvereniging of creatieve club meer.
Ieder zijn eigen mix
Er is geen standaard antwoord op wat jongeren in hun vrije tijd doen, want elke jongere is anders. De een zit liever binnen met een spelcomputer, de ander fietst dagelijks een uur. Wat telt, is dat vrije tijd echt vrij voelt: een plek voor ontspanning, plezier en groei op de manier die bij de jongere past.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vrije tijd hebben jongeren gemiddeld per dag?
Hoeveel vrije tijd jongeren hebben, verschilt per leeftijd en schoolbelasting. Naarmate jongeren ouder worden en meer huiswerk krijgen, neemt de vrije tijd af. Een exacte gemiddelde tijd is lastig te geven, omdat dit sterk per persoon en situatie verschilt.
Is veel schermtijd schadelijk voor jongeren?
Schermtijd op zich hoeft niet schadelijk te zijn. Het hangt af van wat een jongere doet achter een scherm en hoe lang. Gaat schermtijd ten koste van slaap, bewegen of sociaal contact? Dan kan het een negatief effect hebben op het welbevinden. Een goede balans is belangrijk.
Hoe help je een jongere een passende hobby te vinden?
Een passende hobby vinden begint bij de vraag wat de jongere nodig heeft. Wil hij of zij ontspanning zonder prestatiedruk? Kies dan voor rustigere activiteiten zoals lezen, wandelen of yoga. Is de behoefte aan sociaal contact en uitdaging groter? Dan past een sportvereniging of creatieve club beter. Uitproberen helpt het meest.
Wat doen jongeren in hun vrije tijd als ze buiten zijn?
Buiten zijn jongeren vaak bezig met sporten, rondhangen met vrienden, fietsen of shoppen. Ook wandelen komt voor, al kiezen veel jongeren buiten vaker voor actievere bezigheden of sociale activiteiten met leeftijdgenoten.
